Văn Hóa

"Tiếng Việt từ thế kỉ 17 - từ Luận Phép Học đến Khoa Học" (phần 27)

Phần này bàn về cụm danh từ "khoa học" trong tiếng Việt từ thời bình minh của chữ quốc ngữ đến nay. Các tài liệu tham khảo chính của bài viết này là cuốn "The Emergence of the Modern Sino-Japnese Lexicon – Seven Studies" (chủ biên/dịch giả Joshua A. Fogel – NXB Brill – Leiden/London 2015), và bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn:

 Xem chi tiết »
Người Công Giáo trong dịp cúng tất niên cuối năm âm lịch

Từ giữa cuối tháng chạp là lúc mọi người mọi nhà chộn rộn chuẩn bị đón xuân. Đây là lúc các công ty, đoàn thể, thôn xóm… cúng tất niên. Hình thức cúng tất niên là một nét văn hóa đặc trưng của người Việt được lưu truyền từ nhiều đời nay và phổ biến rộng rãi khắp mọi miền đất nước.

 Xem chi tiết »
Thờ cúng tổ tiên của người Công giáo Việt Nam

Bài viết đề cập đến quan điểm và hình thức thờ cúng tổ tiên của người Công giáo Việt Nam qua tang ma, giỗ chạp, đám cưới, ngày Tết, ngày lễ các đẳng; sự tương đồng và khác biệt giữa người Công giáo và người không Công giáo trong vấn đề thờ cúng tổ tiên ở Việt Nam; những tương đồng giữa Công giáo Việt Nam với Công giáo Trung Quốc, Philippine, Nhật Bản. Qua đó cho thấy quá trình tiếp biến và hội nhập giữa văn hóa Công giáo với văn hóa bản địa ở Việt Nam.

 Xem chi tiết »
Lễ tục tảo mộ

Vào dịp Tết Nguyên đán, người Việt Nam chúng ta thường đi tảo mộ, tức tu bổ, đắp lại mộ, cắt cỏ dại, lấp hang chuột, xâm phạm đến mộ phần người thân. Nếu là mộ xây thì quét vôi hay sơn mới mộ phần.

 Xem chi tiết »
Tết Đạo

Hòa vào niềm vui chung của dân tộc, người Công Giáo cũng ăn Tết giống như mọi người, nhưng lại mang những nét đặc sắc riêng biệt, phản ảnh cho một niềm tin sâu xa.

 Xem chi tiết »
Dưa hấu ngày Xuân

Tết Nguyên Đán, thường được gọi là Tết Ta, Tết Âm Lịch, Tết Cổ truyền, Năm Mới hay chỉ đơn giản là Tết. Đây là dịp lễ quan trọng nhất trong văn hóa của người Việt Nam và một số các dân tộc chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Quốc.

 Xem chi tiết »
Ngày tết, người Công giáo bàn về Đạo Hiếu

‘Đạo hiếu’ là một phong tục đã đâm rễ sâu trong đời sống người Việt (không phải là một tôn giáo đúng nghĩa).

 Xem chi tiết »
Người Công giáo với Tết cổ truyền dân tộc

Đạo Công giáo ra đời ở Trung Á nhưng lại phát triển mạnh ở châu Âu nên mang nhiều dấu ấn văn hóa của châu lục này. Một trong các dấu ấn đó chính là lịch Phụng vụ của giáo hội tính theo dương lịch.

 Xem chi tiết »
Cây nêu

Cây nêu là một nét văn hóa dân tộc, và là một trong các tục lệ cổ truyền của nhiều dân tộc tại Việt Nam vào dịp Tết Nguyên Đán. Dân gian có câu:

 Xem chi tiết »
Tản mạn về tiếng Việt và Hán Việt: tại sao Trung Quốc dùng danh từ khoái 筷 còn Việt Nam dùng đũa (trợ 箸)?

Phần này bàn về các danh từ gọi dụng cụ gắp cơm và đưa vào miệng (ăn cơm) như đũa hay trợ, khoái, giáp cùng các dạng âm cổ của chúng.

 Xem chi tiết »
Một vài nhận định về vấn đề Hội nhập Văn hóa

Như chúng ta đã biết, hội nhập văn hóa là quá trình liên kết hai chiều kích cụ thể, đó là tháp nhập đức tin Kitô giáo vào các nền văn hóa và tích hợp các giá trị văn hóa vào đức tin Kitô Giáo. Cho dù ý thức chủ thể của việc truyền giáo là chính Thiên Chúa, còn nhà thừa sai hay Giáo Hội chỉ là những khí cụ phục vụ cho chủ thể ấy thì quá trình “đem đạo vào đời và đem đời vào đạo” này vẫn đóng một vai trò quan trọng nhất định trong việc truyền giáo.

 Xem chi tiết »
Tết đến nói chuyện về Tết Nguyên Đán

Bước sang năm mới Dương lịch thì tâm hồn của những người con Đất Việt dù ở bất cứ nơi đâu cũng bắt đầu nôn nao, nô nức, rộn ràng đón mừng dịp lễ hội lớn nhất trong năm: Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết Cả, Tết Ta, Tết Âm Lịch, Tết Cổ Truyền, hay chỉ đơn giản là Tết).

 Xem chi tiết »
"Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes - các khuynh hướng dịch tiếng nước ngoài ra tiếng Việt: trường hợp bản Kinh Kính Mừng" (phần 26)

Phần này bàn về các khuynh hướng dịch tiếng nước ngoài ra tiếng Việt qua bản Kinh Kính Mừng. Bắt đầu từ bản gốc bằng tiếng La Tinh trung cổ và các bản bằng Hán ngữ vào đầu TK 17 so với các bản Nôm sau đó và cuối cùng là chữ quốc ngữ.

 Xem chi tiết »
Bài Thánh ca Giáng Sinh VN bất hủ trên 100 năm: NỬA ĐÊM MẦNG CHÚA RA ĐỜI

Tuy chưa được ai xác nhận chính thức đây là bài thánh ca Giáng sinh Việt Nam cổ xưa nhất, nhưng với thời điểm xuất hiện vào năm 1907, bài ca này đã xứng đáng liệt vào hạng cây đa, cây đề của làng thánh ca VN nói chung và nhạc Giáng Sinh VN nói riêng.

 Xem chi tiết »
Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes - Kinh Lạy Cha và chữ 'chưng' (phần 5D)

Loạt bài phần 5 này bàn thêm về Kinh Lạy Cha (KLC) qua các dạng ghi nhận trong văn bản từ thời bình minh của chữ quốc ngữ cho đến ngày hôm nay. Các bài viết theo thứ tự thời gian là 5A, 5B, 5C, 5D....

 Xem chi tiết »
12 3 4 5 6 7 Sau >>
Lên đầu trang