Thư ngỏ Thao thức dịch thuật văn thơ Công Giáo

10/2/2016 3:48:51 AM
Kính gửi Quý dịch giả cùng những tâm hồn yêu Văn Thơ Công Giáo (VTCG)

VTCG.jpg

 

Trước tiên, nhóm khởi xướng xin gửi tới Quý vị lời chào trân trọng nhất !

 

Thưa Quý vị, sau một thời gian giao lưu trên nhóm VTCG, cũng như qua cuộc gặp mặt trao giải Viết Văn Đường Trường vừa qua tại Quy Nhơn, các thành viên đồng khởi xướng ký tên dưới đây, (thế hệ 8x-9x), dù chưa từng quen biết nhau, đã gặp nhau trong Đức tin, trong tình yêu VTCG và cùng thao thức nhóm lên một ước mơ: một ngày kia các kiệt tác VTCG trên thế giới sẽ được giới thiệu cho đồng bào Việt Nam. Điều đó quả thực vượt quá khả năng và sức tưởng tượng của những kẻ tài hèn sức mọn này. Mẹ thánh Têrêsa Calcutta từng nói: Một mình tôi không thể thay đổi thế giới, nhưng tôi có thể ném hòn đá lên mặt nước để tạo nhiều con sóng”. Vì thế, nhóm xin mạo muội gửi tới quý vị Thư Ngỏ này với ước mong được Quý vị hưởng ứng tạo thêm nhiều con sóng như một phong trào giúp cho giới trẻ Việt Nam vươn ra khơi khám phá thế giới VTCG khắp năm châu đồng thời biết nhìn lại Quê Hương mà thêm yêu tiếng Việt.

 

Bộ Bách Khoa Văn Học Công Giáo do Mary Reichardt chủ biên mà nhóm đang có trong tay, trong Lời Tựa có đoạn, xin tạm dịch: “Truyền thống văn chương Công giáo là truyền thống văn chương lâu đời nhất, đa dạng nhất trong lịch sử, bao gồm các tác phẩm độc đáo và ảnh hưởng lớn như Tự Thuật của thánh Augustinô, Thần Khúc của Dante Alighieri, Lời Ca Tụng của Ả Điên của Erasmus, Chân Dung Họa sĩ như Một Người Trẻ của James Joyces, Thơ của Christina Rossetti và Những truyện ngắn của Flannery O’Connor, truyền thống này đã tạo hình dáng cho sự phát triển văn hóa và văn học Phương Tây, và cho cả Phương Đông ở mức độ thấp hơn” [1].

 

Trong số các giải Nobel tính từ 1901-2015, theo wikipedia[2]: có tới 65,4% các giải được trao cho các Kitô hữu. Riêng Nobel văn học họ chiếm khoảng 50 % giải, trong đó 25% Công giáo. Thật đáng hãnh diện khi tỉ lệ Kitô giáo chỉ chiếm khoảng 30% dân số toàn cầu và Công giáo khoảng 16% phải không ạ ?! Nhưng cũng đáng suy nghĩ khi bấy lâu nay người Công giáo vẫn “nhường cho” các dịch giả bên ngoài làm thay mình cái công việc lẽ ra họ phải làm, dẫn đến không ít kiệt tác Kitô giáo qua bản dịch lại trở nên xa lạ với chính những người Công giáo !

 

Theo Quý vị, chúng ta phải bắt đầu từ đâu ? Chẳng lẽ giới trẻ Công giáo cứ khoanh tay ngồi chờ đến khi có “đủ trình độ” mới thực hiện ?! Nhưng làm sao để khỏi bị lạc trong cánh rừng VTCG với biết bao nhiêu cây đại thụ trải dài suốt hai thiên niên kỷ qua ?!

 

Thiển nghĩ, nhóm cần có tấm bản đồ chỉ đường với tinh thần tông đồ cùng nhau dấn thân từng bước nhỏ cho sứ vụ truyền bá văn hóa Kitô giáo. Xin nêu một ví dụ điển hình, đó là “Nhóm Phiên dịch Các Giờ Kinh Phụng vụ” đã trải qua 45 năm lành lập và phát triển (1971-2016). Nhóm ra đời trong hoàn cảnh đất nước bị chia đôi, nhưng hàng chục tấm lòng thao thức đã liên kết lại với nhau, gồm một số linh mục, tu sĩ và giáo dân với những khả năng chuyên môn rất khác nhau: Kinh Thánh, thần học, thánh ca, văn chương...vv. Những nén bạc khác nhau một khi được góp lại làm của chung, đã sinh lời trở nên vô giá. Đó là hai công trình dịch thuật: bộ Các Giờ Kinh Phụng Vụ và bản dịch Kinh Thánh tiếng Việt, vừa được đánh giá có uy tín chuyên môn, vừa được phổ biến rộng rãi trong cộng đồng người Công giáo Việt Nam.

 

Với các vị dịch giả đáng kính cũng như giới trí thức Công giáo nói chung, chúng con kính xin các Ngài tiếp tục chuyển ngữ những tác phẩm văn chương Giáo phụ, thần học, triết học nổi tiếng trên thế giới cho thế hệ trẻ chúng con được mở rộng tầm hiểu biết. Chúng con cũng rất mong được Quý vị chỉ giáo, chia sẻ những kinh nghiệm cũng như những định hướng căn bản để chúng con có thể noi theo bắt chước các Ngài trong sứ vụ làm tông đồ văn hóa này.  

 

Với các bạn trẻ: gương các vị tiền bối thật đáng cho chúng ta học hỏi phải không ? Chẳng dám so sánh kinh nghiệm và tài năng với các ngài, song chúng ta có phương tiện làm việc chung tuyệt vời, đó là mạng xã hội Fb. Chúng tôi không ảo tưởng mình có thể làm điều gì đó to tát, nhưng nhờ ơn Chúa và sự cộng tác của các bạn, dám mong nhóm sẽ chuyển ngữ được ít là “tấm bản đồ Văn học Công giáo” và hi vọng các thế hệ tương lai sẽ trở thành những “cây bút chì trong bàn tay Thiên Chúa” như Mẹ Têrêsa nói, phác họa lại những kiệt tác văn chương Kitô giáo, góp phần loan báo Tin Mừng cho hơn 90% đồng bào Việt Nam qua nẻo đường văn hóa nghệ thuật.  

Công đồng Vatican II, qua hiến chế Vui Mừng và Hi Vọng, đã dành chương II để “Cổ võ việc phát triển văn hóa” với nhận định: “Ðặc điểm của một nhân vị là chỉ đạt tới nhân tính đích thực và trọn vẹn nhờ văn hóa, nghĩa là nhờ việc trau giồi những ưu phẩm và giá trị của bản tính” (53).
Trong tông huấn Niềm Vui của Tin Mừng, Đức thánh cha Phanxicô cũng nhấn mạnh Hội Thánh là ‘một dân cho cho mọi người’(112-114), một dân có nhiều khuân mặt (115-118). Vì thế, ‘chúng ta có bổn phận phúc âm hoá các nền văn hoá để đưa Tin Mừng vào văn hoá’, và ‘mỗi nhóm văn hoá và xã hội cần được thanh tẩy và lớn lên’ (69).

Kính thưa Quý vị và các bạn, những kẻ mọn hèn này dám tin rằng tấm lòng nhiệt thành của các vị và các bạn sẽ như nắm men “làm cả khối bột dậy men” (Mt 13,33) “vì đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được” (Gr 32,27; Lc 1,37). Vả lại Chúa sẽ làm “gấp ngàn lần điều chúng ta dám cầu xin hay nghĩ tới” (Ep 3,20).

 

Ước gì mỗi giáo phận có một nhóm bạn trẻ giúp đỡ nhau vừa học ngoại ngữ  vừa trau dồi tiếng Việt qua việc dịch thuật. Thiết tưởng ước mơ cao đẹp trên đây sẽ chỉ là ảo tưởng nếu mỗi chúng ta không bắt đầu từng bước nhỏ, từ lời cầu nguyện, suy tư đến hành động cụ thể.

 

Vì thế nhóm khởi xướng mọn hèn này rất vui được Quý vị và các bạn trẻ chia sẻ thắp tiếp ước mơ. Đến với nhóm, một khi kiên trì thực hiện, mỗi người sẽ có cơ hội được mở rộng tầm hiểu biết, được trải nghiệm những sự khác biệt phong phú từ mọi miền và nhất là được thỏa sức cống hiến cho sứ mệnh truyền bá văn hóa Kitô giáo. Trong lịch sử các bản dịch Kinh Thánh, từng có bản dịch Bảy Mươi (70 người dịch), thiết tưởng dịch thuật VTCG càng cần nhiều người hơn nữa, để hình thành các nhóm nhỏ làm việc theo các ngôn ngữ: Anh, Pháp, Ý…vv.

 

Để tham gia nhóm: https://www.facebook.com/groups/dichthuatvtcg/, xin làm ơn gửi thư về:  <yeuvanthoconggiao@gmail.com>  với một vài thông tin: tên tuổi, quê quán, nick Fb, số đt, chuyên ngành cộng tác...vv. Nhóm làm việc trên tinh thần tình nguyện, do đó, không đòi hỏi các thành viên phải ĐỒNG NHẤT về trình độ chuyên môn, nhưng cần SỰ ĐA DẠNG về tất cả với một TẤM LÒNG CHUNG. (Vd nhóm cũng cần cả chuyên viên thiết kế web, blog, đồ họa).

Cuối cùng, xin Chúa chúc lành cho tất cả quý vị nhờ lời chuyển cầu của Đức Mẹ Mân Côi và thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu!
!

Trân trọng cảm ơn !

 

Đồng khởi xướng:

1)  Lm Quảng Trần, C.Ss.R, tu học Mỹ.

2)  Nữ ẩn sĩ Xitô, chuyên ngành: cầu nguyện, gp Vĩnh Long.

3)  Têrêsa Cát Minh, tu học Ý.

4)  Giuse Lê Văn Quân, tu sĩ, cầu nguyện và dịch thuật.

5)  Bích Nguyễn, thạc sĩ phương pháp giảng dạy tiếng Anh, Đại học Victoria.

6)  Nguyễn Hồng Ngọc, thạc sĩ, giảng viên tiếng Anh, gp Xuân Lộc.

7)  Xanh Biển - Cử nhân tiếng Anh Đại học Huế.

8)  Rita Maria Hà An, cử nhân tiếng Anh, tân tòng tgp Hà Nội.

9)  Xù Bông, giáo viên tiếng Anh, gp Xuân Lộc.

10)Maria Sun Moon, sinh viên tiếng Anh, Đại học Ngoại ngữ Hà Nội.

11)Marie Lucia, chuyên ngành xã hội học, du học Pháp, tgp Saigon.

12)Têrêsa Nguyễn Khuyên, chuyên ngành tiếng Nhật, sinh viên du học, gp Hưng Hóa.

 

(Nhóm sẽ cập nhật thông tin tại: https://www.facebook.com/groups/vanthoconggiao )


[1] Mary R. Reichardt, Encyclopedia of Catholic Literature, Greenwood Press (2 vol) 2004.


Các tin mới cập nhật

Lên đầu trang