Sống bác ái

6/1/2013 5:25:46 PM
Giảng Phòng buổi sáng

DHY_Thuan.jpg 

Mấy hôm nay, chúng con đã được nghe các cha giảng phòng trên nhà thờ sốt sắng lắm rồi. Bây giờ, ngồi trong phòng họp này, Cha chỉ nói với chúng con một vài điều cụ thể trước khi chuẩn bị về hè, vì ai nấy chắc cũng đang lo nghĩ mua sắm quà cáp cho gia đình, Bố Mẹ, người thân, khó tập trung nghe chuyện nghiêm chỉnh.
Trước hết là chuyện cấm phòng. Buổi cấm phòng của chúng con trước khi về hè, làm Cha nhớ đến tuần cấm phòng chung của các cha trong địa phận. Gọi là tuần cấm phòng, nhưng tính lại cũng không được mấy ngày cả. Ngày đầu tiên, các cha hỏi thăm nhau về tình hình xứ đạo của mỗi người. Và thông thường là những chuyện cười tếu. Ngày thứ hai, lo xét mình và đi xưng tội. Ngày thứ ba, bàn tán với nhau xem thử anh em nào sẽ bị Đức Cha gặp riêng vì có vấn đề hoặc phải đổi xứ. Ngày thứ tư, lo đi mua đồ lễ, giày dép, áo mặc... Ngồi nghe giảng cấm phòng mà mắt tai thì để ở ngoài vì hẹn chờ khách đến gặp. Và ngày cuối cùng, lo soạn đồ đạc để về lại xứ. Dù sao, cấm phòng như vậy cũng là dịp để anh em linh mục gặp nhau và nâng đỡ nhau trong cuộc sống. Nhiều khi các ngài vui vẻ quá sức, chọc giỡn nhau như thời còn làm các chú trong tiểu chủng viện. Vì thế, sau này làm linh mục, chúng con hãy liệu cấm phòng riêng. Có người giảng thì tốt, còn không nữa thì chúng con dùng thời gian thinh lặng để đọc sách thiêng liêng và tâm sự với Chúa.

Bây giờ cha nói về nghỉ hè. Chắc các vấn đề nghỉ hè các cha giáo đã nói cả rồi. Ở đây, Cha chỉ nhắc một vài điểm cụ thể. Trước hết, người mình thường gặp nhất trong kỳ hè là cha xứ và bà bếp của ngài. Vì thế, chúng con phải ý tứ trong việc tiếp xúc với ngài và cả bà bếp nữa. 

Đối với cha xứ, mình phải có thái độ nào?

Tùy theo trong sách thủ bản chủng sinh, chúng con chỉ nên làm những gì được phép làm để giúp cha xứ, còn những chuyện khác, chúng con phải kiên nhẫn đợi thời gian. Nhiều người hăng hái ôm đồm cả chuyện ngoài khả năng của mình. Thật nguy hiểm quá! Thiên Chúa đã chẳng dựng nên vũ trụ trong 7 ngày là gì. Nếu khả năng mình mới thuộc ngày thứ nhất thì cứ từ từ, thong thả. Tiếp đến, khi đến nơi nào cũng vậy, cần phải có một thời gian nghe ngóng, suy nghĩ rồi mới làm. Có linh mục khi đến xứ mới, liền tìm cách thay đổi tất cả. Cha trước làm thế này, mình phải đổi ra cách khác, không cần suy tính. Ví dụ về lời nguyện giáo dân trong thánh lễ, bình thường sau mỗi lời nguyện, giáo dân thưa: xin Chúa nhậm lời.... nay cha mới đổi lại thành: là Đấng tạo thành trời đất. Thật chẳng giống ai mà còn sai nguyên tắc phụng vụ nữa.

Kinh nghiệm cho thấy, nhiều chủng sinh về hè bị cha xứ ghét bỏ chỉ vì ngay thẳng góp ý. Cha xứ sẽ nghĩ: nó mới vào chủng viện mà muốn dạy cả tôi, nếu sau này làm Cụ rồi thì còn xem ai ra gì nữa. Mình phải ý tứ, tôn trọng cha xứ trong mọi việc. Nếu cha xứ có hỏi gì, mình chỉ góp ý về những gì mình biết hoặc đã học qua, nhưng luôn khiêm nhường tôn trọng việc làm của cha xứ vì có thể hoàn cảnh thực tế mỗi nơi mỗi khác. Trong khi tiếp xúc với cha xứ, nghe thì tốt hơn là nói, và tuyệt đối không nên cãi lại ngài. Mình sẽ học được nhiều điều hữu ích, nếu biết lắng nghe. Và cho dù phải nghe nhiều lần cũng không sao... Đừng bao giờ tự cao xem mình hiểu biết hơn cha xứ hoặc tỏ ra biết hết mọi chuyện. Vì như vậy, cha xứ và người khác chẳng muốn nói gì với mình nữa. Nên nhớ rằng, có những chuyện bây giờ không phù hợp với mình, nhưng lại trở thành bài học rất quý cho đời linh mục của mình sau này.

Sách mục vụ thường dạy rằng, trước khi định đến làm phúc ở đâu, người linh mục cần phải đến tận nơi đó trước để xem xét tình hình, nắm vững sinh hoạt, nhu cầu ở đó. Vì thế, khi về đến giáo xứ, chúng con cần phải đến chào thăm cha xứ ngay, để qua buổi nói chuyện này, chúng biết được tình hình trong giáo xứ, và như thế, khỏi bị người khác cho tin sai lạc. Cũng nên chào thăm cả bà bếp của cha xứ nữa. Tại sao vậy? Vì có nhiều bà bếp đầy “ơn Chúa Thánh Thần” và ảnh hưởng nhiều trên cha xứ. Nếu chúng con làm cho bà bếp vui vẻ, chắc chắn cha xứ cũng sẽ vui vẻ với chúng con. Nhiều bà bếp của cha xứ ở Việt Nam cũng như ở Tây còn “chỉ huy” cả cha xứ nữa. Người Pháp thuật một chuyện tếu rằng: vào một ngày thứ bảy, có người bấm chuông cổng nhà xứ. Bà bếp nói vọng xuống: ai bấm chuông đó? Người kia đáp: tôi muốn xưng tội. Bà bếp bảo: hôm nay “chúng tôi” không giải tội. Quyền bà bếp to thế đấy! Cha kể chuyện vui này để chúng con biết mà cẩn thận và tế nhị với bà bếp của cha xứ.

Điều thứ hai cha muốn nói là hãy giữ miệng cho kín. Sống bằng miệng mà chết cũng bằng miệng. Hãy nói tốt cho mọi người và với mọi người. Đừng bao giờ đem chuyện người khác ra bàn tán với nhau, nhất là chuyện không hay. Và trên hết, luôn luôn sống tinh thần bác ái.

Cách ngôn của các Thánh sau đây rất quan trọng và chí lý:

In necesserius Unitas: trong những việc quan trọng, phải hợp nhất
In dubius Libertas: trong những việc còn hoài nghi, được tự do
In ommibus Caritas: trong mọi sự, phải có bác ái.

Giáo Hội dạy sao làm vậy. Những việc không buộc, chúng con đừng làm hơn. Khi chúng ta có bác ái đối với nhau thì mọi việc sẽ xuôi chảy hết và ngược lại. Bác ái là điều quan trọng nhất trong đời sống. Vì bác ái làm chứng mình thật sự là người môn đệ của Chúa. Bác ái được khởi sự trong tư tưởng, lời nói, rồi mới tỏ ra qua việc làm. Hãy giữ đúng điều đó, nếu không sẽ hỏng hết. Cha kể cho chúng con chuyện sau đây để chúng con xác tín tầm quan trọng của bác ái.

Chuyện kể rằng: Có một cha phó đến than phiền với cha linh hướng về cha chính xứ của mình. Cha phó than thở: con sẽ xin chuyển xứ vì cha chính khó tính quá. Con làm việc gì cũng bị ngài phê bình, chỉ trich, còn giúp đỡ thì không. Thật căng thẳng. Cha linh hướng bảo: nhưng con có thấy cha chính xứ của con có điểm gì hay không? Cha phó trả lời: chẳng có gì hay cả, lại còn lạc hậu lỗi thời. Cha linh hướng lại hỏi tiếp: con thấy ngài giảng được không? - Giảng thì được, có vẻ hấp dẫn, nền tảng. Vậy ngài có sẵn sàng giải tội không? - Có, chịu khó ngồi giải tội nhiều hơn con. Ngài có sẵn sàng đi kẻ liệt không? – Sẵn sàng đi ngay. Cha linh hướng kết luận: như vậy, ít ra cha chính xứ của con cũng có ba cái được. Vậy con hãy về, cố gắng nhìn vào ba cái được này của cha chính để biết thông cảm với ngài. Trên hết, con phải nói tốt về ngài một cách thực tình, và cầu nguyện cho ngài nữa. Sau một thời gian, con hãy trở lại đây cùng cha xem thế nào? Cha phó ra về với lời xác quyết: nhưng trước sau con cũng xin đổi xứ.

Một tuần trôi qua, hai tuần… ba tuần, vẫn không thấy cha phó trở lại. Đến tuần thứ tư, cha phó hớn hỡ đến. Cha linh hướng hỏi: sao? Có chuyện gì không? Đơn xin đổi xứ con đã làm chưa? -Dạ chưa. Vậy tình hình ra sao rồi? – Dạ có biến chuyển. Con làm theo lời cha chỉ dạy. Khi cha xứ con dâng lễ, con giúp ngài cho rước lễ. Con thành thật nói đến những ưu điểm của cha xứ. Gặp ông Từ con chia sẻ: sáng nay cha xứ giảng hay thật. Rồi trong một bữa cơm, con nói với bà bếp: tôi rất hạnh phúc được ở với cha xứ. Ngài giải tội không biết đau lưng. Và một lần khác con nói với cha thư ký: cha xứ quý thật; trong địa phận không dễ mấy người được như ngài. Kẻ liệt gọi, ngài đi ngay bất kể ngày đêm… Một bữa kia, ông Từ thuật lại điều cha chính xứ nhận xét về con: đấy, ông thấy chưa, ông cha phó trẻ nhưng có óc phán đoán rất đúng. Và chính bà bếp cũng thuật lại lời của cha chính xứ: bà phải chịu khó bồi dưỡng cho cha phó. Tôi sẽ giữ ngài ở với tôi, không cho đi xứ khác vì cha phó này rất tốt… Rồi hôm con tổ chức cho các em đi cấm trại, mọi lần cha xứ ngăn cản, chẳng giúp đỡ gì. Lần này đi, con cũng không xin tiền. Thế nhưng lúc xe chuẩn bị dời bánh, cha xứ cho người gọi con đến gặp ngài và đưa cho con một món tiền khá lớn… Cuộc sống bây giờ so với bốn tuần trước thật khác xa! Cha linh hướng hỏi lại cha phó: bây giờ con có làm đơn xin đổi nữa không? – Thôi, thôi, con không muốn đổi nữa...

Chính Chúa đã nói: khi chúng con có đức tin, đức tin của lòng bác ái, chúng con sẽ di chuyển núi được. Núi đá còn tương đối dễ chuyển dời, nhưng núi lòng người thì lại rất khó. Vậy mà vẫn có thể chuyển được đối với kẻ tin và sống bác ái.

Vì thế, khi về lại xứ, chúng con hãy ý tứ trong mọi công việc, phải có tình bác ái. Những phê phán, chỉ trich, chúng con đừng dại dột bàn tán, a dua theo.

Để cụ thể giúp chúng con sống tốt và hữu ích trong dịp hè này, Cha trình bày một số nguyên tắc sống được Cha gom lại thành Thập Đại Bại và Thập Đại Thắng sau đây. 
 
Thập Đại Bại:

1. Kiêu căng, xem người như máy móc, độc đoán, không chịu nghe ai và bảo thủ ý kiến.

2. Băn khoăn, bi quan khiến cho người khác cũng đâm hoang mang.

3.Không biết dùng người, chọn người; không biết huấn luyện người khác; không hòa mình, không khoan dung, sống cách biệt, giữ óc bè phái địa phương.

4. Đa nghi đối với người khác, mang bệnh do dự mãn tính, sợ mất lòng, thay đổi ý kiến như chong chóng.

5. Tự ôm đồm bao quát tất cả, lạc lõng trong những chuyện vụn vặt, phiền toái, không phân biệt đâu là chính yếu đâu là phụ thuộc.

6. Miệng nói rất khéo nhưng làm thì khác, cuối cùng chẳng ai tin. Tuyên bố rùm beng, nhưng sống và hành động không ra gì, gặp khó khăn thì buông xuôi ngã lòng, thành công thì huênh hoang tự đắc và cướp công. Vô ơn đối với kẻ thành tâm giúp đỡ mình.

7. Dấn thân nửa vời, thịnh thì xông pha cứu trợ người thắng trận trước hết. Suy thì rút lui nhẹ nhàng không chịu trách nhiệm và đổ lỗi cho kẻ khác.

8. Không có chương trình và kế hoạch, thăng tiến theo cảm hứng, thích tấn công, khó chịu khi nghe sự thật mất lòng.

9. Ích kỷ, chỉ tìm danh lợi cho bản thân mình, sợ người khác hơn mình, dấu kỹ những kinh nghiệm của mình.

10. Không cầu nguyện, chỉ tin vào tài năng và mưu mô, thủ đọan trần tục, trông cậy vào quyền thế.
 
Thập Đại Thắng:

1. Khiêm tốn, trọng nhân phẩm của mỗi cá nhân, uyển chuyển, linh động, lắng nghe sáng kiến mọi người, rồi suy nghĩ, lượng giá.

2. Ý thức, tin tưởng sứ mệnh của mình nhờ ơn Chúa, bình tĩnh trước mọi biến cố.

3. Có thuật dùng người, chấp nhận đối thoại tìm hiểu từng người, tâm hồn quảng đại, biết quên bỏ những lầm lỗi của người khác, lắng nghe bạn bè khuyên bảo, nhất là biết nghe kẻ thù chỉ trích.

4.Tín nhiệm cộng sự viên của mình: xem, xét, làm, quyết định sáng suốt, thực hiện cho kỳ được.

5. Chia sẻ trách nhiệm với các cố vấn, chuyên viên, cộng sự viên, luôn học hỏi, trau dồi thêm kiến thức.

6. Nói ít làm nhiều, luôn luôn trong kỷ luật, đi tiền phong, nêu gương sống trong mọi lãnh vực, nhìn thẳng thực tế, khách quan. Khiêm tốn lúc thành công, chia sẻ niềm vui với cộng sự viên, kiên trì và nhẫn nại, không bao giờ thất vọng.

7. Sẵn sàng hy sinh tất cả vì sứ mạng, can đảm nhận trách nhiệm, cùng thành công cùng thất bại. Không bao giờ làm tổn thương tình huynh đệ. Tình nguyện nhận điều khó cho mình, để cái dễ cho cộng sự viên.

8. Trước mỗi việc đều có chương trình, kế hoạch; sau mỗi việc đều kiểm điểm chân thành, phê bình và tự phê. Sợ tâng bốc, thích nghe nói thẳng nói thật.

9. Chỉ tìm phục vụ, quên mình đi vì đại cuộc, xác tín rằng mình chỉ là khí cụ trong tay Chúa, nên chỉ tìm thánh ý Chúa. Giữ vững lập trường, thấy ai hơn mình thì vui mừng, chuẩn bị cho tương lai, dọn đường và trao hết kinh nghiệm cho người kế vị mình.

10. Trước mọi công việc, trong mọi khó khăn, biết cầu nguyện, tìm ánh sáng và sức mạnh nơi Chúa. Bàn hỏi với Chúa trước hết, phó thác cho Chúa trọn vẹn. Hy vọng trong thất bại, cứ vui vẻ tiến lên, ngày mai đã có Chúa lo.

(Ghi chú: điều 8 của Đại Bại: lúc sốt sắng làm thánh đến nơi, còn lúc tức lên thì Thiên Chúa cũng không sợ. Điều 1 của Đại Thắng: nhiều cái mình học nơi người khác)

Nếu chúng con biết đào sâu và nắm vững 10 nguyên tắc Thập Đại Thắng này, công việc của chúng con chắc sẽ tốt đẹp, và Chúa cũng sẽ chúc lành cho công việc của chúng con. Trong kỳ hè này, chúng con hãy áp dụng 10 nguyên tắc này. Chắc chắn sẽ thành công. 
     

 

ĐHY F.X Nguyễn Văn Thuận

Lên đầu trang