Giáo hội Việt Nam Thời Hiện Đại

4/21/2015 11:33:58 PM
Lịch Sử Giáo Hội Công Giáo - Chương 24: Giáo hội Việt Nam Thời Hiện Đại

CUỘC LỮ HÀNH ÐỨC TIN

LỊCH SỬ GIÁO HỘI CÔNG GIÁO

Chương 24: GIÁO HỘI VIỆT NAM THỜI HIỆN ĐẠI

(Sau 1933)

 

GiamMucVietNam.jpg     

Phần I : GIÁO HỘI THỜI THƯỢNG CỒ

* Giáo hội thời Sứ Đồ

* Giáo hội thời tử đạo

* Đế quốc Roma tòng giáo

Việc hình thành kinh Tin Kính

* Truyền thống : Các Giáo Phụ

Phần II : GIÁO HỘI THỜI TRUNG CỒ

* Âu Châu ki-tô hóa (tk 6-11)

* Bối cảnh phát sinh Chính Thống Giáo

Những nền tảng Nước Kitô (tk 11-13)

* Ảo vọng quyền lực

Hoa trái của lòng tin

Nước Kitô thời khủng hoảng

Phần III : GIÁO HỘI THỜI PHỤC HƯNG

* Phục hưng và cải cách

* Cuộc canh tân Gíao hội (c.đồng Trentô)

GH và cuộc khủng hoảng lương tâm Tk.18

* Phúc Âm hóa toàn thế giới (Tkỷ 15-18)

Phần IV : GIÁO HỘI THỜI HIỆN ĐẠI

* Từ Cách Mạng 1789 đến Vatican I

* GH giữa thế giới Tân Tiến (1870-1939)

Sự trưởng thành các xứ truyền giáo Tk. 19

* Giáo Hội thời Vatican II (1939-1985)

 Phần V : GIÁO HỘI VIỆT NAM

GHVN thời sơ khai (tk 16-17)

* GHVN xây dựng và phát triển

GHVN thời cận đại (1802-1933)

Chân dung các thánh tử đạo Việt Nam

* Giáo hội Việt Nam hiện nay

* Lược sử Giáo hội Việt Nam

I. NHỮNG NÉT CHÍNH YẾU


1,1. Tiến đến việc thiết lập hàng giáo phẩm

 

Chỉ trong vài thập niên, lịch sử Việt Nam, được viết thêm những trang sử lớn. Ngày 2-9-1945 : tuyên ngôn độc lập tại Hà nội. Năm 1954 với chiến thắng Điện Biên Phủ, chấm dứt hẳn sự đô hộ của Pháp tại Việt Nam. Ngày 30-4-1975, Saigon được giải phóng, hai miền Nam Bắc tái thống nhất trong một quốc gia duy nhất Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, với thủ đô Hà Nội.

 

Lịch sử Giáo hội Việt Nam cũng có những bước tiến dài. Tính đến 1960, số giáo phận tại Việt Nam đã là 20. Năm 1936, giáo phận Thái Bình được tách từ Bùi Chu. Năm 1938, giáo phận Vĩnh Long được tách từ Saigon. Năm 1955 giáo phận Cần Thơ được tách từ Nam Vang. Năm 1957 giáo phận Nha Trang được tách từ Saigon và Qui Nhơn. Trước đó, năm 1939 Phủ Doãn Lạng Sơn cũng đã nâng lên cấp giáo phận.

Ngày 24-11-1960, đức Gioan XXIII qua tông hiến "Venerabilium Nostrorum" thành lập thêm ba giáo phận mới là Đà Lạt, Mỹ Tho (tách từ Saigon) và Long Xuyên (tách từ Cần Thơ), và tuyên bố thành lập hàng giáo phẩm Việt Nam. Từ nay các Giám mục đều là giám mục chính tòa thay vì đại diện Tông Tòa như trước.

 

Giáo hội Việt Nam được chia thành ba giáo khu hay ba Tổng giáo phận : Hà Nội (10 giáo phận), Huế (4 giáo phận), Saigon (6 giáo phận). Đứng đầu ba Tổng Giáo phận là ba Tổng Giám mục. Chỉ trừ hai giáo phận Nha Trang (đức cha Piquet Lợi) và Kontum (đức cha Seitz Kim), 18 giáo phận còn lại đều do các giám mục Việt Nam cai quản. Đức cha Cassaigne Sanh tình nguyện lên phục vụ tại trại phong Di Linh (+1973).

 

Sau 1960, sáu giáo phận khác được thành lập là :

 

Đà Nẵng (1963, tách từ Qui Nhơn);

 

Xuân Lộc, Phú Cường (1965, tách từ Saigon);

 

Ban Mê Thuột (1967 tách từ Kon-tum)

 

Phan Thiết (1975, tách từ Đà Lạt),

 

Bà Rịa (2005, tách từ Xuân Lộc)

 

Nâng Tổng số giáo phận Việt Nam hiện nay lên 26 giáo phận (Hà Nội 10, Huế 6, Saigon 10).

 

Theo Niên giám 1964 (trang 504-506) ta ghi nhận các số liệu sau đây :

 

 

Tín hữu

%
dân số

Giám mục

Linh Mục

Tu sĩ

Nhà thờ

 

 

 

Triều

Dòng

Nam

Nữ

Hà Nội

155.000

6

2

53

1

 

13

478

Lạng Sơn

2.500

0,7

1

4

 

 

 

14

Hải Phòng

54.617

3,6

1

8

 

 

 

316

Bắc Ninh

35.423

1,7

1

6

1

 

24

236

Hưng Hóa

70.181

4,1

1

34

 

 

34

356

Thái Bình

88.652

5,3

1

13

 

 

26

536

Bùi Chu

165.000

18

1

30

1

 

90

432

Phát Diệm

58.900

13

1

24

7

 

34

282

Thanh Hóa

47.000

3

1

27

 

 

50

176

Vinh

156.195

8,2

2

124

 

 

64

650

 

ThỐng kÊ ba TỔng GiÁo PhẬn (1964)

Tín hữu

%
dân số

Giám mục

Linh Mục

Tu Sĩ

Nhà thờ

 

 

Triều

Dòng

Nam

Nữ

Hà Nội

833.468

5,6

12

323

10

 

335

3.476

Huế

511.052

11,8

06

393

149

282

1516

1.178

Saigon

943.790

9,56

10

909

243

691

3198

1.083

Tổng số

2.388.310

8,27

28

1625

393

963

5049

5.737

 

Đối chiếu thống kê 1964 với 1933 (Xc tr.197), ta thấy : số tín hữu miền Trung và Nam gia tăng nhanh do biến cố di cư sau hiệp định Genève, 543.500 tín hữu đến từ miền Bắc.

 

o Tuy số tín hữu gia tăng hơn một triệu, nhưng so với đà gia tăng dân số từ 13 lên 28,8 triệu, tỷ lệ tín hữu giảm từ 9,97% xuống 8,27%

 

o Số linh mục Dòng và tu sĩ nam nữ tập trung đông ở các nơi có cơ sở đào tạo, nhiều vị không trực tiếp hoạt động.

 

   Thống kê các giáo phận thuộc hai Tổng Giáo Phận Huế và Saigon theo Annuario Pontificio 1971, như sau :

 

Giáo phận

Tín hữu

% dânsố

Giám mục

Lm triều

Lm dòng

Nam tu

Nữ tu

Huế

86.138

12,3

3

174

40

129

826

Qui Nhơn

96.125

5

1

73

12

104

264

Kontum

80.627

9,5

1

82

1

6

105

Nha Trang

130.180

11,2

1

138

18